Khi giao lưu với các bạn nước ngoài như Trung Quốc hay Hàn Quốc, nếu như được yêu cầu phát biểu ngắn gọn 15 phút bằng tiếng Anh liệu các bạn trẻ Nhật Bản có làm được không?

Tại sao người Nhật thường không bảo vệ được ý kiến của mình?

So sánh với giới trẻ của các nước khác, thứ thiếu nhất của giới trẻ Nhật Bản chính là khả năng lãnh đạo. Giới trẻ Nhật Bản hiện nay, hầu hết đều là những người có thể chứng minh định lý Pitago một cách rõ ràng theo ba phương pháp khác nhau, nhưng lại không thể khẳng định chính kiến của bản thân mình khi bị đẩy ra môi trường quốc tế.

Nếu cho học sinh cấp hai, cấp ba của Nhật giao lưu với các bạn Hàn Quốc, Trung Quốc, sau đó, nếu yêu cầu mỗi người phát biểu ngắn gọn khoảng 15 phút bằng tiếng Anh, chắc rằng các bạn trẻ Nhật Bản hầu như không thể làm được. Lý do là trường học Nhật Bản không tạo ra được bầu không khí để học sinh có thể đặt câu hỏi một cách tự do. Chính việc coi những học sinh có thể nhớ và hiểu ngay vấn đề được dạy là những học sinh ưu tú đã làm học sinh mất đi tính tự chủ. Mười mấy năm học tập tại trường đã khiến các tế bào não trở nên trơ cứng.

Trong suốt mười mấy năm này, các em học sinh hoàn toàn không được nuôi dưỡng lối tư duy tự tìm tòi suy nghĩ, tự diễn đạt suy nghĩ của mình tự sửa chữa và diễn đạt lại khi bị phản biện. Nghĩa là dù học sinh có thể nhớ được chính xác câu trả lời nhưng lại không thể bộc lộ điều mình muốn nói. Thêm vào đó, khi bị phản biện, phản ứng của họ thường chỉ diễn ra theo hai hướng, hoặc nổi giận hoặc đồng ý ngay.

Kết quả là việc không biết đặt câu hỏi, không nêu được ý kiến cá nhân mình đã trở thành đặc điểm mang tính tập thể của người Nhật. Nếu không thể dẫn đầu phát biểu ý kiến, đồng nghĩa với việc chúng ta khó có thể tranh luận và thuyết phục người khác, như vậy làm sao có thể kỳ vọng vào việc phát huy được khả năng lãnh đạo trong một tập thể toàn những người xa lạ. Nhìn ra thế giới chúng ta sẽ thấy không mấy nước có người dân sống sung túc đầy đủ, lại được trang bị những yếu tố để trở thành lãnh đạo trên cả phương diện kinh tế cũng như văn hóa như Nhật Bản. Hơn nữa, thế hệ nắm bắt được những tinh hoa giúp Nhật Bản phát triển sau Thế’ chiến hiện nay đang ở độ 30 – 40 tuổi, họ hoàn toàn có thể đi tới các nước đang phát triển giúp đất nước đó xây dựng và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, do còn mang nặng tư tưởng chỉ cần mình sống tốt là đủ nên những người thực sự đi hỗ trợ các nước nghèo như vậy không nhiều.

Kể cả những người ở các tổ chức phi chính phủ hay Đội tình nguyện hợp tác Nhật Bản (Japan Overseas Cooperation Volunteers), việc họ đi đến đâu đều là do Chính phủ phái cử nên họ không thể hoạt động độc lập. Ngay cả khi được Chính phủ dẫn dắt một cách tích cực, họ cũng luôn đưa ra các điều kiện như “Tôi dẫn theo gia đình có được không?”, “Đến kỳ nghỉ được mấy ngày?”. Họ hoàn toàn không hiểu gì về khái niệm “Tình nguyện”.

Tôi nghĩ rằng những người may mắn được cuộc đời ưu ái cần phải có ý thức hơn nữa trong việc hoàn thành nghĩa vụ “Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm” của mình.

Thời đại bắt buộc phải nói được tiếng Anh

Chỉ cần nói riêng về vấn đề dạy tiếng Anh thôi cũng có thể thấy rằng, với cách dạy học hiện nay tại Nhật Bản, chuyện xây dựng nguồn nhân lực có khả năng lãnh đạo thế giới là điều hoàn toàn không thể. Trong thời đại mà ngay cả đến Trung Quốc cũng có xu hướng sử dụng tiếng Anh trong giao dịch kinh doanh như hiện nay, thì việc không nói được tiếng Anh thật sự là một bất lợi rất lớn. Singapore 15 năm trước đã lấy tiếng Anh làm ngôn ngữ chung thứ nhất của mình. Gần đây Malaysia cũng đã lấy tiếng Anh làm ngôn ngữ chung thứ hai, sau tiếng Malay là ngôn ngữ chung thứ nhất. Theo tôi, đây chính là bước ngoặt vô cùng quan trọng. Các quốc gia châu Á sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ chung này sẽ dễ dàng kết nối với thế giới Internet hiện nay.

Đài Loan được biết đến là một đất nước thông thạo tiếng Anh. Thế hệ trẻ tại đây rất giỏi tiếng Anh, kể cả những người cao tuổi trước đây sử dụng tiếng Nhật là chủ yếu thì hiện nay ai cũng đều thành thạo tiếng Anh. Ngay cả tại Hàn Quốc, tiếng Anh cũng được phổ cập một cách nhanh chóng. Khi đến giảng bài tại Đại học Yonsei, tôi đã được yêu cầu sử dụng tiếng Anh. Vì trước nay tôi đều giảng bài bằng tiếng Nhật ở các trường đại học của Hàn, nên lần đó có chút bất ngờ khi nhìn xuống khu vực thính giả, kể cả là sinh viên, tôi thấy hầu như không có ai sử dụng tai nghe.

Khi giảng bài tại đất nước mà tiếng Anh không phải tiếng mẹ đẻ này, tôi đã thử mở đầu bằng một câu nói đùa. Điều đó giúp tôi trực tiếp quan sát và ước lượng có bao nhiêu phần trăm hiểu được sắc thái ẩn dụ trong những điều tôi nói. Thật bất ngờ, ngay khi tôi vừa kết thúc câu nói, tất cả sinh viên ở đó đều phá lên cười. Đại học Yonsei là đại học dân lập có thể được ví ngang với Đại học Waseda hay Keio của Nhật Bản. Một nghìn sinh viên nghe giảng đều cười khi nghe câu nói đùa của tôi đồng nghĩa với việc có thể nói năng lực tiếng Anh của họ đã đạt gần đến trình độ của các nước trọng yếu trên thế giới. Tôi thực sự bị bất ngờ về điều này. Phải chăng giới trẻ Hàn Quốc Đã Bỏ qua Nhật Bản ở khả năng tiếng Anh này?

Related Post

Kết nối với Nexta

Email: cskh@nexta.edu.vn

Phone: (+84) 866077568