sữa

Sữa mẹ được tạo nhờ hormone qua những giai đoạn khác nhau

Thật ra, cơ thể mỗi người mẹ mang thai và nuôi con bằng sữa mẹ trải qua ba giai đoạn tạo sữa và một giai đoạn cai sữa cho mỗi lần mang thai và sinh con, cũng giống nhu thiên nhiên trải qua 4 mùa Xuân Hạ Thu Đông.

Sữa mẹ đuợc tạo ra dưới ảnh hưởng của hormone và các chất điều tiết trong cơ thể (tương tự nhu hormone), nhu thời khắc đã đuợc định trước. Cơ thể càng được tôn trọng theo quy luật tự nhiên, hormone càng tăng, thời khắc và các cơ chế sản xuất sữa mẹ càng có hiệu quả.

• Giai đoạn tạo sữa 3 ổn định lâu dài cho đến khi cai sữa.

’ . Mùa Xuẩn – Giai đoạn tạo sữa I, bắt đầu từ khoảng tuần thứ 16 – 20 của thai kỳ đến • khoảng 72 giờ s’au khi sinh, là giai đoạn tạo sữa vàng đầu tiên, sữa non nhu là những chồi xuân đầu tiên.

Mùa Hạ – Giai đoạn tạo sữa II, bắt đầu từ khoảng 72 giờ sau khi sinh và tiếp tục đến 6 tuần kế tiếp, là giai đoạn chuyển tiếp từ sữa vàng đầu tiên sang sữa già, là mùa cây cỏ phát triển sum suê, sữa già về dồi dào và tràn trề, chua đến cữ bú, bầu vú mẹ đã cương cứng, sữa mẹ thường xuyên chảy tràn, bú bên này chảy bên kia, nghĩ đến con cũng ướt áo.

Mùa Thu- Giai đoạn tạo sữa III, bắt đầu từ tuần thứ 6 sau khi sinh đến khi cai sữa, là giai đoạn mùa thu lá bắt đầu rụng, nhưng cây vẫn sống, vẫn sinh hoa kết trái, bầu vú mẹ không còn thường xuyên căng đầy, sữa không còn chảy tràn, nhưng con bú bao nhiêu, sữa sẽ đuợc sản xuất theo nhu cầu của con bấy nhiêu. Giảm cữ bú thì giảm sữa, tăng cữ bú là tăng sữa.

Mùa Đông – Giai đoạn thoái phát (sau cai sữa), bắt đầu từ khi mẹ cai sữa cho con đến khoảng 12 tuần sau đó, nhu những cành cây tuy chỉ thấy trơ trụi, nhưng những chồi lá luôn có sẵn đầy bên trong cây, và sẽ nhanh chóng đâm chồi nảy lộc khi mùa xuân lại về. Bầu vú mẹ thu lại gần giống với cấu trúc và kích thước trước khi mang thai, và sẵn sàng trở lại chu kỳ bốn mùa cho lần sinh con tiếp theo.

Móng giò không lợi sữa


Không rõ từ bao giờ, bà đẻ đuợc cho ăn món móng giò đu đủ ngay sau khi sinh để có nhiều sữa. Đu đủ xanh tốt cho bầu vú, vì có nhiều vitamin, đặc biệt là vitamin E, và đuợc công nhận là có đặc tính lợi sữa phổ biến ở nhiều cộng đồng trên thế giới.
Khoảng 72 giờ sau khi sinh, cơ chế sản xuất sữa mẹ bước vào giai đoạn thứ 2, cũng là chuyển từ sữa non – sữa vàng đầu tiên sang sữa già. Một trong nhưng đặc điểm ở thời điểm này là sự thay đổi lớn vê ‘ lương sữa” và ‘ loại sữa”, được gọi là “sữa về” nhờ sự chuyển đổi hormone, “chuyển mùa” trong cơ thể mẹ, thế là móng giò được “ghi công”, ngày càng nhiều người khuyên, càng nhiều người ăn, và càng tôn sùng móng giò!
Ngày xửa ngày xưa… Đu đủ lợi sữa, và có nhiều loại vitamin tốt cho bầu vú, nhà nghèo thì ăn đu đủ, nhà khá giả hơn thì cho miếng thịt mỡ, bài thuốc nam thì cho rằng cái đầu móng sừng tốt cho sữa (có lẽ để bổ sung chất béo) thế là món cháo, canh đu đủ xanh móng giò ra đời! Sau móng heo, là móng dê, móng chó, móng bò… cũng được đưa vào danh mục “món ăn lợi sữa” cho bà đẻ. Thế là, nhà nhà ăn, người người ăn, cứ sinh xong là ăn, liên tục, rồi trùng hợp sữa “chuyển mùa” theo hormone về dạt dào… thế là truyền thuyết “móng giò lợi sữa” luôn được tin cậy và sử dụng.
Thế không ăn móng lợn thì móng dê, móng chó, móng bò có nên ăn không? Câu trả lời là: Mẹ sữa không cần chân-cẳng-giò-móng của một loại động vật bốn chân, mới có thể tạo đủ sữa cho con!
Nhiều dân tộc trên thế giới không hề ăn móng giò ngày thường hay khi sinh, mà vẫn cứ đến đúng ngày giờ thì sữa mẹ cũng “chuyển mùa”, đủ hormone thì sữa của mẹ cũng về dồi dào! Bà mẹ sữa nào cho dù ăn món gì, sữa mẹ cũng sẽ được sản xuất theo các giai đoạn như “bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông” được mô tả ở trên.
Tăng chất béo động vật trong khẩu phần ăn của mẹ, không giúp sữa mẹ nhiều béo hơn hay giàu dinh dưỡng hơn
Ngày nay, khoa học sữa mẹ cho thấy rằng chất và lượng sữa rất ít phụ thuộc vào các món ăn của mẹ, mà phụ thuộc vào loại hormone được tạo ra từ tinh thần người mẹ như: Được ăn món ăn ngon miệng, được ăn các chất dễ tiêu hóa, giàu chất xơ. Lượng hormone oxytocin tạo sữa tăng nhiều nhất khi mẹ được ôm con da tiếp da ngay sau khi sinh cộng với việc con mút núm vú mẹ liên tục nhiệt tình ngay từ sau khi sinh và trong suốt những ngày tiếp theo.
Sữa mẹ có lượng chất béo hầu như không đổi, nhưng loại chất béo thay đôi theo chê độ dinh dưỡng của mẹ. Khi mẹ bồi dưỡng chất béo động vật ngay sau khi sinh, sữa mẹ nhiều mỡ động vật thì trông đặc hơn nhưng không thật sự nhiều béo hơn hay giàu dinh dưỡng hơn. Khi mẹ không bồi dưỡng chất béo động vật, sữa mẹ vân đủ chát béo và dưỡng chất dù sữa nhìn bằng mắt thường không đặc như mẹ ăn chật béo động vật, vì cơ thể mẹ sẽ lấy mô mỡ dự trữ của chính người mẹ để làm sữa cho con. Sữa mẹ sử dụng nguồn chất béo từ mỡ dự trữ của mẹ đã được khoa học chứng minh 1 dang sữa giàu DHA nhất, cũng như ít bị đông gây tắc tia, sứa, giúp mẹ phục hôi cơ thể và giảm cân sau khi sinh nhanh nhất.

Chất béo động vật nhiều trong sữa mẹ có thể gây tắc tia sữa

Món cháo móng giò nếu ăn thường xuyên không những không giúp cho mẹ có nhiều sữa, mà còn khiến sữa mẹ mang nhiều phân tử béo động vật và dễ đông giữa đường ống dẫn sữa, dễ gây tắc tia sữa. Vì ống dẫn sữa có đường kính rất nhỏ, khi dinh dưỡng của mẹ nhiều chất béo động vật, chất béo sẽ rất dễ bị đông lại giữa đường ống gây tắc ứ. Hãy hình dung độ đông đặc của một miếng mỡ động vật, mỡ người, và dầu thực vật. Mỡ động vật có độ đông đặc cao nhất, vì đó chính là nguyên nhân đông cứng, còn một muỗng dầu thực vật không đông đặc ở nhiệt độ thường. Mỡ người có độ đông trung bình giữa mỡ động vật và mỡ thực vật ở nhiệt độ cơ thể. Do đó, khi bị tắc sữa, bà mẹ sữa phải chườm nóng bầu vú ở vị trí bị tắc, chính là dùng nhiệt làm tan các “viên” mỡ đông li ti nhưng lợi hại đó

Sự phối hợp của “hormone” ngon miệng – Dopamine

Một bà mẹ cho con bú không ăn móng giò thường xuyên nhưng thích ăn món này, đang giảm sữa ăn xong món này lại có cảm giác nhiều sữa trở lại. Ở bà mẹ này, sẽ cảm giác sữa tăng lên khi được đổi món, đặc biệt là một món khoái khẩu! Một bà mẹ sữa khác rất ghét món móng giò nhưng lại bị “ép buộc” ăn “độc” mỗi món này cả tháng trời, chắc chắn cảm giác ngán ngấy cũng làm giảm sữa.

Mối liên hệ giữa “hormone ngon miệng” Dopamine và “hormone tạo sữa” Prolactin, khi Dopamine tăng rồi giảm, Prolactin giảm rồi tăng. Giai đoạn Prolactin tăng là giai đoạn tạo sữa ở trước và trong mỗi cữ bú.  



Cơ thể con người nói chung (chứ không chỉ liên quan đến cơ chế tạo sữa mẹ) là có một số món ăn nào đó, nếu phải ăn lặp đi lặp lại liên tục cũng phát ngán, hoặc ngược lại với một loại thực phẩm nào đó mình đã quá ngán nhưng lâu rồi không ăn, sau đó tự nhiên thấy thèm và ăn lại thấy rất ngon. Đó là nhờ một loại chất trên não có tên là DOPAMINE – tạm gọi là hormone ngon miệng, khi tăng tạo

cảm giác “ngon miệng”, khi thấp sẽ tạo cảm giác “ngán”. Cơ chế này phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng phong phú đủ chất của cơ thể, để đảm bảo chúng ta thay đổi món ăn thường xuyên, giúp cơ thể mạnh khỏe!

Có mối liên hệ giữa hormone ngon miệng dopamine và hormone tạo sữa prolactin, một mối liên hệ khá là khó giải thích. Dopamine là hormone ức chế prolactin, nhưng ăn ngon miệng lại giúp nhiều sữa, thật là khó hiểu. Đó là một sự kỳ diệu! Ngay trong khi được ăn ngon miệng, hormone dopamine lên cao nhất, nhưng ngay sau khi đạt đến đỉnh cao này, nó sẽ giảm xuống như trượt dốc, và sự trượt dốc của dopamine tạo nên sự trỗi dậy của hormone prolactin (một hormone mà dopamine ức chế), như hình ảnh minh họa. Nhờ đó sữa sản xuất được nhiều hơn và nhanh hơn sau mỗi bữa ăn ngon miệng.

Cảm giác sung sướng khi được ăn ngon miệng củng đồng thời giúp gia tăng hormone oxytocin, là hormone tiết sữa. Thế nên, được ăn ngon, thoải mái, chắc chắn là “lợi sữa” rồi!

Do đó, với món móng giò đu đủ, mẹ sữa nên ăn như một món ăn bình thường nếu thích, không nên ăn quá nhiều, tuyệt đối không nên ăn đến phát ngán. Mẹ sưa cân an đủ chất và đa dạng thực phẩm, tăng lượng rau và thực phẩm giàu dinh dương như tôm, thịt bò…, uống nhiều nước để đảm bảo đủ sức khỏe nuôi con.

Nguồn: Sưu tầm